Turizm yuksalishi to‘lqinida: O‘zbekiston va Belarus hamkorlikni kengaytirmoqda
Turistlar oqimi uchun raqobat tobora kuchayib borayotganiga qaramay, xalqaro turizm bugungi kunda nafaqat iqtisodiyot tarmog‘i, balki xalqaro hamkorlikni rivojlantirishning muhim vositasi sifatida ham e’tirof etilmoqda. Bugungi kunda turistik yo‘nalishlarning muvaffaqiyati nafaqat tashrif buyuruvchilar soni bilan, balki davlatlarning barqaror hamkorlikni yo‘lga qo‘yish, yangi jozibador maskanlarni yaratish hamda o‘z salohiyatini xorijiy bozorlarda samarali targ‘ib etish qobiliyati bilan ham belgilanadi.
O‘zbekiston ana shunday o‘zgarishlarning eng yorqin namunalaridan biridir. BMT Turizm tashkilotining (UN Tourism) World Tourism Barometer hisobotining so‘nggi ma’lumotlariga ko‘ra, 2026 yilning yanvar–mart oylarida mamlakat xalqaro turizm o‘sish sur’atlari bo‘yicha dunyodagi eng yuqori natija qayd etgan beshta davlat qatoridan joy oldi. O‘zbekistonga tashrif buyurgan xorijiy sayyohlar oqimi o‘tgan yilning shu davriga nisbatan 37 foizga oshdi, holbuki, jahon bo‘yicha o‘rtacha o‘sish atigi 2 foizni tashkil etdi.
Mazkur yuksak natija O‘zbekistonning jahon turizm xaritasidagi mavqei tobora mustahkamlanayotganini tasdiqlaydi. 2025 yilda mamlakat rekord darajadagi 11,7 million nafar xorijiy sayyohni qabul qildi. 2026 yilning dastlabki besh oyidayoq O‘zbekistonga 5,3 milliondan ortiq kishi tashrif buyurdi. Vizasiz tartibning kengaytirilishi, transport infratuzilmasining rivojlantirilishi, turizm xizmatlarining modernizatsiya qilinishi hamda milliy turizm mahsulotining xorijiy bozorlarda faol targ‘ib etilishi xalqaro hamkorlik uchun yangi imkoniyatlarni yaratmoqda.
Shunday hamkorlikning yorqin misollaridan biri O‘zbekiston va Belarus o‘rtasidagi turizm aloqalarining rivojlanishidir. So‘nggi yillarda ikki mamlakat o‘rtasidagi hamkorlik tobora tizimli tus olib, nafaqat sayyohlar almashinuvi, balki turizm salohiyatini birgalikda targ‘ib qilish, ishbilarmonlik aloqalarini rivojlantirish hamda gumanitar hamkorlikni kengaytirishni ham qamrab olmoqda.
Mazkur hamkorlikni mustahkamlovchi muhim omillardan biri ikki davlat o‘rtasidagi siyosiy muloqotning yuqori darajasidir. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning xalqaro sheriklikni kengaytirish va turizmni iqtisodiyotning asosiy harakatlantiruvchi kuchlaridan biri sifatida rivojlantirishga qaratilgan izchil siyosati xorijiy davlatlar bilan aloqalarni mustahkamlash uchun qo‘shimcha imkoniyatlar yaratmoqda. Shu nuqtai nazardan, 2024 yil fevral oyida O‘zbekiston va Belarus rahbarlarining rasmiy muzokaralari davomida turizm sohasida erishilgan dasturiy kelishuvlarning muvofiqlashtirilishi va amaliyotga tatbiq etilishi ikki mamlakatning tegishli idoralari o‘rtasidagi institutsional hamkorlikni rivojlantirishda muhim bosqich bo‘ldi.
Kasbiy muloqotni rivojlantirishdagi muhim voqealardan biri 2024 yilda o‘tkazilgan birinchi “Belarus va O‘zbekiston” Turizm forumi bo‘ldi. Forum davlat organlari, turizm biznesi hamda ta’lim muassasalari vakillarini bir maydonga jamlab, hamkorlikning yangi yo‘nalishlarini muhokama qilish uchun samarali platformaga aylandi. Keyingi davrda hamkorlik 2025 yilda o‘tkazilgan xalqaro ko‘rgazmalar va biznes tadbirlari doirasida ham faol davom etdi. Jumladan, O‘zbekistonning Minsk shahridagi “OTDYX-2025” ko‘rgazmasida, Vitebsk shahrida bo‘lib o‘tgan Uchinchi ayol tadbirkorlar biznes forumida ishtiroki, shuningdek Belarusning “Ipak yo‘lidagi turizm” nomli 30-Toshkent xalqaro turizm yarmarkasidagi faol qatnashuvi hamkorlikning barqaror va o‘zaro manfaatli tus olganini yana bir bor tasdiqladi.
Ikki tomonlama hamkorlikni rivojlantirishda axborot va media ko‘magining, jumladan OAV vakillari hamda blogerlar uchun o‘zaro press-turlar tashkil etilishining o‘rni ham alohida ahamiyat kasb etmoqda. So‘nggi yillarda Belarus va O‘zbekiston jurnalistlari hamda televideniye ijodiy guruhlarining ikki mamlakatga tashriflari tashkil etilib, O‘zbekiston va Belarusning turizm salohiyati milliy axborot makonlarida keng yoritilishiga xizmat qildi. Belarus OAV vakillarining O‘zbekistonga tashriflari ham ikki mamlakatning turistik imkoniyatlariga nisbatan barqaror qiziqish shakllanishiga sezilarli hissa qo‘shdi. Zamonaviy raqamli targ‘ibot vositalari, xususan, Minskdagi “Galleria Minsk” savdo-ko‘ngilochar markazining LED ekranlarida O‘zbekiston haqida videoroliklarning namoyish etilishi keng auditoriyani qamrab olib, mamlakatning Belarusdagi tanilish darajasini yanada oshirdi.
E’tiborlisi, hamkorlik faqat idoralararo darajada emas, balki turizm kompaniyalari, ta’lim muassasalari hamda mehmondo‘stlik sanoati vakillari o‘rtasida ham faol rivojlanmoqda. So‘nggi yillarda ushbu yo‘nalishlardagi aloqalar sezilarli darajada faollashdi.
Mazkur sa’y-harakatlarning natijalari statistik ko‘rsatkichlarda ham o‘z aksini topmoqda. 2025 yilda Belarusning 32 mingdan ortiq fuqarosi O‘zbekistonga tashrif buyurdi. Joriy yilda ham ijobiy tendensiya davom etmoqda. 2026 yilning yanvar–may oylarida O‘zbekistonga kelgan belaruslik sayyohlar soni 14 251 nafarga yetdi. Taqqoslash uchun, o‘tgan yilning shu davrida bu ko‘rsatkich 12 988 nafarni tashkil etgan edi.
Belaruslik sayyohlarning O‘zbekistonga bo‘lgan qiziqishi ortib borayotgani, avvalo, mamlakatning turizm taklifi tubdan yangilanayotgani bilan bog‘liq. Agar bir necha yil avval O‘zbekiston asosan Buyuk Ipak yo‘lining tarixiy shaharlari bilan tanilgan yo‘nalish sifatida qabul qilingan bo‘lsa, bugungi kunda sayyohlarga ancha keng va xilma-xil imkoniyatlar taklif etilmoqda. Madaniy-tarixiy marshrutlar bilan bir qatorda gastronomik, ekologik, ziyorat, tadbirlar hamda tog‘ turizmi yo‘nalishlari ham jadal rivojlanmoqda. Bu esa yangi toifadagi sayyohlarni jalb qilish va takroriy tashriflarni rag‘batlantirish imkonini bermoqda.
So‘nggi yillar tajribasi shuni ko‘rsatmoqdaki, turizm almashinuvining barqaror o‘sishi alohida loyihalar natijasi emas, balki ikki tomonlama hamkorlikning izchil rivojlanishi samarasidir. Shu bois bugungi kunda O‘zbekiston va Belarusning turizm sohasidagi munosabatlari davlat ko‘magi, biznes tashabbuslari hamda xalqlarning o‘zaro qiziqishi uzoq muddatli sheriklikni shakllantirishining yorqin namunasi sifatida baholanishi mumkin. Har ikki mamlakatda turizm imkoniyatlari kengayib borar ekan, mazkur hamkorlik yanada mazmunli tus olib, iqtisodiyot uchun yangi o‘sish nuqtalarini yaratish va O‘zbekiston hamda Belarus xalqlari o‘rtasidagi do‘stona aloqalarni yanada mustahkamlashga xizmat qiladi.
