O‘zbekiston va Gruziya savdo-iqtisodiy hamkorlikni kengaytirish bosqichida

O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning Gruziyaga rasmiy tashrifi ikki tomonlama hamkorlikning sezilarli darajada faollashuvi sharoitida amalga oshmoqda. So‘nggi yillarda O‘zbekiston va Gruziya o‘rtasidagi munosabatlar yanada barqaror iqtisodiy mazmun kasb etdi. Siyosiy muloqot bilan bir qatorda savdo, investitsiyaviy hamkorlik, sanoat kooperatsiyasi hamda transport-logistika bog‘liqligi tobora muhim ahamiyat kasb etmoqda.

O‘zbek-gruzin iqtisodiy hamkorligini rivojlantirishdagi muhim bosqichlardan biri Gruziya Bosh vaziri Irakliy Kobaxidzening 2025-yil mart oyida O‘zbekistonga amalga oshirgan rasmiy tashrifi bo‘ldi. Tashrif davomida Prezident Shavkat Mirziyoyev, Oliy Majlis palatalari rahbariyati va Bosh vazir Abdulla Aripov bilan uchrashuvlar o‘tkazildi. Shuningdek, Iqtisodiy hamkorlik bo‘yicha Hukumatlararo komissiyaning o‘ninchi yig‘ilishi bo‘lib o‘tdi.

Muzokaralar yakunida tomonlar savdo-iqtisodiy aloqalarni yanada rivojlantirish, investitsiyaviy va kooperatsion loyihalarni kengaytirish, shuningdek transport-logistika tizimini takomillashtirishdan manfaatdor ekanliklarini tasdiqladilar. Asosiy maqsadlardan biri o‘zaro savdo hajmini 1 milliard AQSH dollariga yetkazish etib belgilandi. Ushbu maqsadga erishishning amaliy mexanizmlaridan biri sifatida O‘zbekiston va Gruziya o‘rtasidagi Erkin savdo to‘g‘risidagi bitim imkoniyatlaridan yanada faolroq foydalanish ko‘rib chiqilmoqda.

O‘zbek-gruzin munosabatlarining bugungi bosqichi yanada amaliy iqtisodiy kun tartibiga o‘tish bilan tavsiflanadi. Asosiy masala shundaki, tomonlar erishilgan kelishuvlarni qanchalik izchil ravishda aniq savdo, investitsiyaviy va ishlab chiqarish loyihalari bilan to‘ldira oladilar.

Savdo aloqalari dinamikasi

So‘nggi yillarda O‘zbekiston va Gruziya o‘rtasidagi savdo-iqtisodiy munosabatlar barqaror o‘sishni namoyish etmoqda. 2017–2025-yillar davomida o‘zaro tovar ayirboshlash hajmi 3 barobar oshib, 89 million AQSH dollaridan 267,6 million AQSH dollarigacha yetdi.

Ijobiy dinamika O‘zbekiston tashqi iqtisodiy siyosatining o‘zgarishi va mamlakatning ishlab chiqarish salohiyati kengayishi bilan bog‘liq. Iqtisodiy islohotlar boshlanganidan so‘ng xomashyoni qayta ishlash hajmi ortdi, sanoat mahsulotlari hamda yuqori qo‘shilgan qiymatga ega tovarlar ishlab chiqarish ko‘paydi. Natijada o‘zbek mahsulotlarini tashqi bozorlarga, jumladan Gruziya bozoriga olib chiqish imkoniyatlari kengaydi.

2025-yilda O‘zbekistonning Gruziyaga eksporti 77,2 million AQSH dollarini tashkil etdi. Yetkazib berilgan mahsulotlarning asosiy qismini 25,3 million dollarlik sanoat mahsulotlari, jumladan mis simlari, metall prokati va elektrotexnika mahsulotlari tashkil etdi. Dukkakli sabzavotlar, mevalar va tamaki kabi oziq-ovqat mahsulotlari 21,5 million dollarni tashkil etdi. Mashina va transport uskunalari eksporti 7,1 million dollar, polimerlar va o‘g‘itlarni o‘z ichiga olgan kimyo mahsulotlari 5,7 million dollar, asosan avtomobil tashuvlaridan iborat xizmatlar esa 11 million dollarni tashkil etdi.

2025-yilda Gruziyadan import 190,4 million AQSH dollariga teng bo‘ldi. Uning tarkibida, avvalo dori vositalaridan iborat kimyo mahsulotlari 89,3 million dollar bilan ustunlik qildi. Ichimliklar va tamaki mahsulotlari 26,5 million dollar, mevalar, yong‘oqlar va mineral suvni o‘z ichiga olgan oziq-ovqat mahsulotlari 18,7 million dollarni tashkil etdi. Tibbiy asbob-uskunalarni ham o‘z ichiga olgan tayyor mahsulotlar va uskunalar 9 million dollar, savdo va kompyuter xizmatlarini o‘z ichiga olgan xizmatlar esa 40,2 million dollarga yetdi.

Savdo tuzilmasi ikki tomonlama munosabatlarning mustahkam iqtisodiy mazmun kasb etayotganini ko‘rsatmoqda. Shu bilan birga, o‘zaro yetkazib berish hajmlari hali ham muvozanatli emas. Savdo-iqtisodiy aloqalarni yanada rivojlantirish O‘zbekiston eksportini kengaytirish va Gruziya bozorida talab yuqori bo‘lgan yangi mahsulot turlarini ko‘paytirishni nazarda tutadi.